Wanneer er opnieuw een discussie loopt over hoe we onze jeugd verwennen, over het gebrek aan doorzetting en de opmerkelijke apathie dan wordt de ervaringsgerichte aanpak in onderwijs nogal eens vaak als oorzaak aangewezen. Los van het feit of de beweringen over onze volwassenen van de toekomst al dan niet kloppen kan er ook geen correct verband gelegd worden met deze aanpak zolang er geen juiste interpretatie is van wat welbevinden precies is binnen het ervaringsgericht onderwijs.
Welbevinden wordt doorgaans gelinkt met volledige vrije keuze: je doet enkel wat je leuk vindt. Dat gaat straal voorbij aan de eudaimonische benadering van welbevinden. Deze vorm van welbevinden (waar ook het ervaringsgericht onderwijs naar verwijst) gaat over het welzijn dat je ervaart wanneer je betekenissen kan geven aan situaties. Niet enkel dingen leuk vinden maar het gevoel hebben om ook ‘goed’ te doen. Naar jezelf (goed voor jezelf zorgen – leren en groeien) en naar de wereld (kijken naar anderen en handelen vanuit empathie).
Dus wanneer je op die manier naar welbevinden kijkt in het onderwijs dan merk je dat rekening houden met het welbevinden van kinderen niet gaat over hen zomaar laten opgeven of aanpassen wanneer de eerste frustratie opduikt. Het gaat niet over hen ongelimiteerd vrije keuze geven. Het gaat over kinderen en leerlingen begeleiden zodat ze zich niet aan hun lot overgelaten voelen wanneer ze aan het worstelen zijn met nieuwe leerstof of met de hobbels die het leven an sich met zich meebrengt. Het gaat over handvatten geven om in groep te kunnen leven en hun steentje te kunnen bijdragen.
We werken aan dat welbevinden door hen tijd te geven om tot zichzelf te komen na een conflict waarna je wel verwacht dat ze het opnieuw goedmaken met een medeleerling. Of door hen zelf een volgorde te laten uitstippelen voor het uitvoeren van hun taken die ze uiteindelijk allemaal tot een goed einde moeten brengen.
Welbevinden in de zin van de ervaringsgerichte aanpak betekent dat kinderen echt ook uitgedaagd worden om te groeien op vele vlakken en vaardigheden en kennis te verwerven. Net daardoor voelen ze dat welbevinden. Beheersing van vaardigheden, verwerven van kennis, ervaren van verbinding, … We ondersteunen de leerlingen om buiten hun comfortzone te stappen maar dan telkens met de afstemming of ze niet in de paniek of stresszone terecht komen. Op zo’n puur stressmoment is er van welbevinden maar weinig sprake meer maar een uitdaging die een beetje spannend is kan mensen doen groeien
Wanneer we dus over welbevinden praten, en onze oordelen willen spuien… dan liefst vanuit de correcte betekenis van welbevinden binnen de ervaringsgerichte aanpak van onderwijs.
Zowel de Griekse filosofen als alle leerkrachten en leerlingen zullen je dankbaar zijn.
Bronnen
. Is It Time to Leave Your Comfort Zone? How Leaving Can Spark Positive Change - Harvard Summer School
- Heylen, De school van je leven, 2022, Uitgeverij Lannoo
- Laevers, L. Heylen, Ervaringsgericht werken in het basisonderwijs, 2019, Lannoo Campus